Viện Hàn Lâm Khoa học Hoàng Gia Thụy Điển hôm nay quyết định trao giải Nobel Hóa học 2009 cho ba nhà khoa học: Venkatraman Ramakrishnan, Thomas A. Steitz và Ada E. Yonath.
>> 'Cha đẻ' sợi quang học giành giải Nobel Vật lý 2009
>> Mỹ độc chiếm giải Nobel Y - Sinh 2009
>> Nhận giải Nobel hóa học 2008 nhờ sứa biển
Ba nhà khoa học được trao giải Nobel Hóa học 2009 vì những đóng góp trong việc nghiên cứu cấu trúc, chức năng của thể ribosome.
 |
| Chân dung ba nhà khoa học nhận giải Nobel Hóa học 2009: Venkatraman Ramakrishnan, Thomas A. Steitz và Ada E. Yonath. |
Venkatraman Ramakrishnan (sinh năm 1952 tại Chidambaram, Tamil Nadu, Ấn Độ) là nhà khoa học người Anh, hiện làm việc tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử Cambridge.
Thomas A. Steitz (sinh năm 1940) là nhà khoa học Mỹ, hiện là chuyên gia trong lĩnh vực sinh - hóa và sinh học phân tử và là giảng viên ĐH Yale. Ngoài ra, ông còn nghiên cứu khoa học tại Viện Y học Howard Hughes.
Tiến sĩ Ada E. Yonath (sinh năm 1939), người phụ nữ duy nhất giành giải Nobel Hóa học năm nay, là người Israel, hiện làm công tác nghiên cứu tại Viện Khoa học Weizmann, Israel.
Ribosome là một bào thể phức tạp được cấu tạo từ vài phân tử rRNA và hơn 59 protein tập hợp trong hai tiểu đơn vị xác định vị trí tổng hợp protein. Đây được coi như cỗ máy phân tử đáng kinh ngạc đóng vai trò then chốt trong sinh học, có chức năng tổng hợp các protein, thường được gọi là "nhà máy sản xuất protein".
 |
| Hiểu về "nhà máy sản xuất protein" (ribosome) của vi khuẩn mở ra cơ hội khống chế, điều trị bệnh. |
Để tạo ra một protein mới, những chỉ dẫn di truyền đầu tiên là sao chép từ một chuỗi ADN của một gen sang phân tử ARN thông tin. Ribosome sau đó đọc những mã gene từ ARN thông tin và chuyển hóa những đoạn mã này sang cấu trúc của một protein.
Phát hiện của các nhà khoa học trên có tác động lớn tới giới nghiên cứu y - dược, giúp họ hiểu sâu về cấu trúc của ribosome, nhất là những ribosome của vi khuẩn gây bệnh. Từ đó, tìm ra các loại thuốc kháng sinh ngăn chặn ribosome của vi khuẩn, không cho chúng tạo ra protein, dẫn tới một cách điều trị bệnh từ gốc.
Theo quyết định của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, giải thưởng Crown Thụy Điển (khoảng 1,4 triệu USD) sẽ chia đều ba nhà khoa học.
Năm 2008, Giải Nobel Hóa học 2009, được trao cho ba nhà khoa học người Mỹ, vì những đóng góp của họ trong việc khám phá và phát triển loại protein có khả năng phát ánh sáng xanh (GFP).