Phát biểu trong phiên khai mạc, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định, gia nhập ASEAN là một trong những quyết sách hết sức quan trọng của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hoá, đa phương hoá, chủ động hội nhập kinh tế khu vực và thế giới; góp phần nâng cao vị thế chiến lược của VN.

Trong 15 năm qua, VN là một bộ phận không thể tách rời, là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm trong ngôi nhà chung ASEAN. Trong các bước phát triển của ASEAN thời gian qua luôn có sự đồng hành và đóng góp tích cực và xây dựng của VN, điển hình là những đóng góp to lớn của VN trong vai trò Chủ tịch ASEAN, với việc tổ chức rất thành công Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 16, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 43 và các Hội nghị liên quan tại Hà Nội vừa qua, Phó thủ tướng cho hay.

Theo các đại biểu, VN gia nhập ASEAN đã đánh dấu một bước phát triển quan trọng của Hiệp hội này, mở đầu quá trình mở rộng ASEAN, tạo điều kiện để các nước Campuchia, Lào và  Myanmar gia nhập, hoàn tất mục tiêu của Tuyên bố Bangkok về một ASEAN bao gồm tất cả các nước Đông Nam Á.

Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm. (Ảnh: TTX VN)

Các đại biểu cũng đánh giá cao những kết quả và thành tựu mà VN đã thu được trong 15 năm là thành viên của ASEAN, với những lợi ích thiết thực cụ thể trong việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định; tạo điều kiện phát triển kinh tế xã hội và nâng cao vai trò và vị thế của VN trên thế giới. Gia nhập ASEAN cũng đã tạo điều kiện thuận lợi để VN thúc đẩy quan hệ với nhiều đối tác quan trọng, thúc đẩy tiến trình hội nhập khu vực, hội nhập quốc tế của VN.

Trong thời gian tới, có nhiều cơ hội và thách thức đối với sự phát triển của ASEAN, các đại biểu nhấn mạnh. Vị trí địa lý chiến lược quan trọng của ASEAN và sự quan tâm hợp tác của các đối tác bên ngoài tiếp tục tạo nhiều cơ hội để ASEAN thúc đẩy kết nối khu vực, tranh thủ nguồn lực xây dựng Cộng đồng. Mặt khác, thách thức đối với vai trò trung tâm của ASEAN, những  thách thức trong quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, nhất là việc hình thành “cảm nhận về cộng đồng” trong ASEAN sẽ là những khó khăn chủ đạo đối với Hiệp hội.

Trong bối cảnh đó, các đại biểu đều nhất trí cho rằng, VN cần tiếp tục phát huy vai trò và vị thế của mình trong ASEAN, tham gia ASEAN chủ động hơn, tích cực hơn, trách nhiệm hơn song cũng linh hoạt và tỉnh táo trước các diễn biến phức tạp của khu vực và thế giới.

Hội thảo này do Học viện Ngoại giao tổ chức, là một hoạt động thiết thực nhằm kỷ niệm 15 năm Việt Nam gia nhập ASEAN, đồng thời góp phần tích cực vào việc thực hiện thắng lợi năm Chủ tịch ASEAN 2010. Tham dự có các cán bộ lão thành, các nhân chứng lịch sử của quá trình đàm phán gia nhập ASEAN 15 năm trước, các bộ ngành chủ chốt liên quan tới hợp tác ASEAN và các học giả về khu vực và quốc tế của Việt Nam.