Chiều qua, tại Hà Nội và TP HCM, Bộ KH - CN tổ chức cuộc họp báo để giải thích về vụ xét thưởng sản phẩm của Vedan vào “Top 100 sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng 2009”.  Tại cuộc họp, nhiều vấn đề đã lộ rõ. Cơ quan đại diện Bộ KH - CN tại TP HCM được xác định là đơn vị chủ trì tổ chức trong vụ xét thưởng cho Vedan. Ngoài ra, còn có đại diện Bộ Y tế, Bộ Công thương tham gia tổ chức xét thưởng.

Lúng túng... và đầy mâu thuẫn

Bà Nguyễn Thị Sinh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển thương hiệu và chất lượng (NATUSI), cho biết, đã có sự “nhầm lẫn” khi xét thưởng cho sản phẩm của Vedan. “Do sự sơ suất từ nhân viên trung tâm chúng tôi trong quá trình xử lý hồ sơ và thông báo gửi giấy chứng nhận cho Công ty Vedan: giữa danh sách đề cử và danh sách theo quyết định cuối cùng của Ban Tổ chức. Đã có sự nhầm lẫn trong danh sách các doanh nghiệp được tuyên dương...”, bà Sinh lý giải. 

Cách giải thích này, không thuyết phục được giới báo chí có mặt tại buổi họp báo. Một phóng viên nêu câu hỏi: “Ngày 11/10, Natusi cho đăng danh sách các đơn vị được tuyên dương trên trang “dịch vụ” của một tờ báo ở TP HCM thì sao lại có thể nhầm?”. Một phóng viên khác thắc mắc: “Vì sao Natusi vẫn thu tiền của doanh nghiệp để tổ chức giải dù biết là doanh nghiệp đó không đoạt giải như lời giải thích?”.

Có phóng viên còn đặt thẳng câu hỏi: “Mỗi doanh nghiệp nộp 25 triệu đồng, thì 50 doanh nghiệp đoạt giải số tiền lên đến hàng tỷ đồng. Liệu có sự “ăn chia” gì chăng trong các đơn vị tổ chức giải?”. Bà Sinh trả lời: “Chưa có đến 50 doanh nghiệp đoạt giải và không phải các doanh nghiệp đều nộp tiền như nhau. Có doanh nghiệp nộp 10 – 15 triệu đồng và cũng có doanh nghiệp nộp cao hơn nhưng số này không nhiều lắm”.

Ông Bùi Văn Quyền và bà Nguyễn Thị Sinh tại buổi họp báo. Ảnh: M.Linh

Cơ quan đại diện Bộ KH - CN tại TP HCM, thừa nhận, có chủ trương và đồng ý về chủ trương việc tổ chức chương trình tuyên dương, trao tặng giải thưởng “Doanh nghiệp ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng xuất sắc và Top 100 sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng”. Còn Natusi, một đơn vị dịch vụ KH - CN thì đứng ra tổ chức, thực hiện việc xét thưởng. “Không có sự “ăn chia” ở đây”, bà Sinh trả lời.

Ngược với điều bà Sinh trả lời, trong quyết định không số, đề ngày 16/5 “Về việc thành lập Ban Tổ chức chương trình tuyên dương, trao tặng giải thưởng “Doanh nghiệp ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng xuất sắc và Top 100 sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng” năm 2009 do tiến sĩ Bùi Văn Quyền, Vụ trưởng, Trưởng đại diện Cơ quan đại diện Bộ KH - CN tại TP HCM ký, Ban Tổ chức giải thưởng trên do chính ông Quyền làm trưởng ban.

Còn một loạt chức sắc khác cùng tham gia vào Ban Tổ chức giải. Đó là các ông: Phan Thế Hào, Vụ trưởng, Trưởng đại diện Bộ Công thương tại TP HCM (Phó trưởng ban); ông Bùi Đức Phong, Phó Chánh thanh tra Bộ Y tế, (Phó Trưởng ban); ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng Văn phòng đại diện Cục Sở hữu Trí tuệ tại TP HCM; ông Trần Đức Long, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế; ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn Vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế ...

Phải thu hồi giấy chứng nhận đã cấp cho Vedan

Cũng trong chiều 27/10, tại buổi họp báo tại Hà Nội do Bộ KH - CN tổ chức về giấy chứng nhận “Top 100 sản phẩm vì an toàn sức khỏe cộng đồng” của Công ty Vedan, ông Ngô Quý Việt, Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng (Bộ KH - CN) khẳng định, việc cấp Giấy chứng nhận sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng 2009 là thiếu sót của Ban Tổ chức, Bộ KH - CN yêu cầu thu hồi giấy chứng nhận đã cấp cho doanh nghiệp này.

Danh sách các thành viên tham gia xét thưởng

Ông Việt cho biết, trước thông tin Vedan được trao Giấy chứng nhận Sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng tại chương trình “Tuyên dương doanh nghiệp ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng xuất sắc năm 2009”, Bộ KH - CN đã kiểm tra và xác nhận Công ty Vedan có nhận ba giấy chứng nhận cho ba sản phẩm là Bột ngọt Vedan, Vedan hạt nêm thịt heo và Tinh bột biến đổi thuộc Top 100 sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng.

Theo Bộ KH - CN, Công ty Vedan trong nhiều năm có hành vi xả nước thải chưa qua xử lý ra sông Thị Vải, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và đến nay đơn vị này vẫn chưa hoàn tất việc khắc phục các thiệt hại gây ra cho môi trường và cộng đồng dân cư. Vì vậy, việc trao Giấy chứng nhận Top 100 sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng năm 2009 cho các sản phẩm của Công ty Vedan là thiếu sót rất lớn của Ban Tổ chức.

Tại công văn số 2663/BKHCN-VP ngày 26/10, Bộ KH - CN đã chỉ đạo Tổng cục Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng là cơ quan quản lý của Bộ về quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa và cơ quan đại diện của Bộ tại TP HCM, Ban tổ chức, Hội đồng xét tặng thu hồi Giấy chứng nhận sản phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng đã cấp cho Công ty Vedan đồng thời thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng về việc thu hồi giải thưởng; báo cáo Bộ trước ngày 28/10.

Cũng liên quan đến Ban Tổ chức, Bộ KH - CN yêu cầu Vụ trưởng, Trưởng cơ quan đại diện Bộ KH - CN tại TP HCM giải trình cụ thể về toàn bộ nội dung sự việc và nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị có liên quan, báo cáo Bộ trưởng trước ngày 28/10.

Trả lời câu hỏi về việc xử lý trách nhiệm tập thể và cá nhân liên quan, ông Việt cho rằng, dựa trên cơ sở bản giải trình của cơ quan đại diện tại TP HCM, Bộ KH - CN sẽ xem xét xử lý nghiêm.

Ông Việt cho biết thêm, thời gian tới, Bộ KH - CN siết chặt việc quản lý, xét tặng và trao giải thưởng liên quan đến chất lượng sản phẩm.