Đầu tháng 9/1969, người Cor Trà Bồng đau đớn khi biết tin Bác Hồ về cõi vĩnh hằng. Nước mắt ướt đẫm trên những khuôn mặt dạn dày, từng chịu đựng đắng cay gian khổ suốt bao nhiêu năm sống mái với kẻ thù để gìn giữ lời thề “Suốt đời theo Đảng, theo Bác Hồ làm cách mạng”.
 |
| Trà Bồng hôm nay. Ảnh: Báo Quảng Ngãi |
Sáng ngày 9/9/1969, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ và đồng bào Cor vượt núi, băng rừng về chiến khu Trà Lãnh (nay thuộc huyện Tây Trà) dự lễ truy điệu Hồ Chủ tịch do Huyện uỷ Trà Bồng tổ chức, lắng nghe Di chúc của Người và điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Bức tượng Hồ Chủ tịch, tạc từ thân cây quế, được đồng bào trang trọng đặt lên bàn thờ để mọi tấm lòng hướng về Người.
Tại buổi lễ này, các già làng người Cor đã đề đạt nguyện vọng của đồng bào “muốn theo họ Bác Hồ” thể hiện tấm lòng trung kiên với Đảng, ghi nhớ công ơn và làm theo lời dạy Cụ Hồ. Khi nhận được đề nghị, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất BCH Trung ương Đảng đã điện trả lời, đại ý: Trung ương Đảng không chủ trương việc đồng bào mang họ Bác, nhưng đây là nguyện vọng của dân, tấm lòng của dân, nên Trung ương đồng ý. Từ đó đến nay, đã tròn 39 năm, người Cor vinh dự và tự hào được mang họ Bác Hồ, người cha của 54 dân tộc anh em trong đại gia đình Việt Nam, người chỉ bảo cho đồng bào Cor giành lại núi rừng từ tay bọn thực dân, phong kiến.
Nhớ lại những ngày khởi nghĩa tháng 8/1945, sau gần 10 năm kiên gan chống lại ách thống trị của kẻ thù, nghĩa quân người Cor kháng Pháp từ căn cứ Cà Đăm kéo về châu lỵ giành chính quyền. Trong ngày 15/8/1945 lịch sử đó, cụ Phó Mục Gia, lãnh tụ nghĩa quân cũng là Chủ tịch UBND huyện đầu tiên của người Cor, đã nói: “Người Cor chống Pháp đã nhiều năm mà chưa thành chuyện. Nay Việt Minh đã thắng Nhật, Pháp, Nam Triều, thắng lợi này lớn lắm, là cuộc đổi đời…”.
Suốt trong những năm đánh Mỹ, dù bị kẻ thù đày đoạ, áp bức dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ, phỉnh phờ, người Cor vẫn một mực theo Đảng, không một ai đầu hàng, không một người phản bội.
“Cờ ở đây, cờ trong đầu tao, trong trái tim tao!”, đó là lời già làng Đinh Triều, một lãnh tụ kháng chiến chống Pháp, sau trở thành người hoạt động cách mạng, thét vào mặt kẻ thù khi chúng truy bức cụ hòng tìm nơi cất giấu lá cờ đỏ sao vàng. Già làng Triều đã hy sinh vì những đòn tra tấn của kẻ thù và là một trong những liệt sĩ đầu tiên của người Cor trong thời kỳ chuẩn bị khởi nghĩa Trà Bồng và miền Tây Quảng Ngãi (8/1945).
Đất quế Trà Bồng, nay là hai huyện Trà Bồng và Tây Trà, đang chuyển động từng ngày trong sự nghiệp đổi mới, xoá bỏ lạc hậu, đói nghèo, xây dựng quê hương giàu đẹp. Điện lưới quốc gia, trường học, trạm y tế, đường bê tông đã về tận bản làng. Vùng núi Cà Đăm (cao hơn 1.000 m so với mực nước biển) kiêu hãnh trong kháng chiến giờ đang được khảo sát, quy hoạch để xây dựng thành khu du lịch sinh thái. Cây nêu Cor được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.
Lời thề suốt đời theo Đảng, theo Bác Hồ vẫn còn đây, nồng nàn trong mùi hương quế, trong xanh biếc núi rừng. Người Cor tự hào được mang họ Bác, tự hào là con dân của Tổ quốc Việt Nam anh hùng. Người Cor cũng mong được một ngày chung tay dựng đền thờ Bác ở vùng đất quế thân yêu để làm nơi khói hương tưởng nhớ đến Người, lòng nhắc lòng làm theo di chúc của vị Cha già dân tộc. Người Việt Nam có phong tục lập bàn thờ vọng để tưởng nhớ đến người thân đã khuất, khi phải sống nơi xa xôi cách trở, khó có điều kiện về kính viếng trong ngày tưởng niệm. Dựng đền thờ Bác trang trọng ở vùng rừng núi Trà Bồng, Tây Trà để người Cor và các dân tộc anh em ở Quảng Ngãi có điều kiện thắp nén hương dâng lên Người, âu cũng là một nguyện vọng chính đáng, thấm đậm nghĩa tình.
Theo Văn Hóa