Một cán bộ cấp cao của ABBank cho biết, cung ngoại tệ tại ngân hàng này vẫn khó đáp ứng được cầu. Bởi nhà xuất khẩu chưa muốn bán ngay ngoại tệ sau khi có nguồn thu. Ngược lại, nhà nhập khẩu chỉ vay VND sau đó tìm cách mua ngoại tệ thanh toán.

Tổng giám đốc một ngân hàng khác tại TP HCM cũng cho hay, đang lâm vào tình hình tương tự. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn ngoại tệ qua đường mua - bán không còn “chảy” vào ngân hàng như trước. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đưa ra nhiều biện pháp chấn chỉnh thị trường. Nhiều quầy thu đổi ngoại tệ đã bị rút giấy phép, do không làm đúng quy định. Cụ thể, tại TP HCM, từ số lượng trên 500 quầy thu đổi ngoại tệ, nay chỉ còn hơn 70 quầy.

Trên thực tế, tỷ giá trên thị trường tự do luôn cao hơn giá niêm yết trong hệ thống ngân hàng thương mại đến 400 - 450 đồng một USD. Tỷ giá hối đoái niêm yết tại Eximbank trong ngày 2/7 là 17.800 đồng một USD, áp dụng cho cả mua và bán. Thế nhưng, theo ông Đào Hồng Châu, Phó tổng giám đốc Eximbank, trong thời gian qua vẫn khó thu hút được lượng ngoại tệ từ bên ngoài vào.

Nhiều ngân hàng vẫn khó đáp ứng cầu USD.

Đối với nhà xuất khẩu, tâm lý kỳ vọng tỷ giá tăng nên chưa muốn bán lại cho ngân hàng. Ông Hồ Hữu Hạnh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP HCM cho biết, chỉ tính riêng các ngân hàng trên địa bàn đến cuối tháng 6, lượng tiền gửi bằng ngoại tệ đã đạt 7 tỷ USD, trong đó phần lớn thuộc về các tổ chức kinh tế. Theo ông Hạnh, nếu lượng ngoại tệ này được bán ra thì nhu cầu về USD sẽ được đáp ứng, thị trường không còn mất cân đối như hiện nay. 

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Công ty chế biến thủy sản Út Xi, Sóc Trăng, cho biết, các nhà xuất khẩu và bản thân Út Xi thời điểm này chưa muốn bán ngay ngoại tệ sau khi có nguồn thu từ đối tác nhập khẩu.

Một trong những lý do được đưa ra là nhiều khả năng tỷ giá còn tăng và nếu điều này xảy ra sẽ rất có lợi. 6 tháng đầu năm, nhập siêu khoảng 2,1 tỷ USD. Do đó, theo ông Tuấn Anh, trong lúc này nếu có nhu cầu về vốn chưa hẳn các nhà xuất khẩu đã vội bán ngoại tệ, cho dù họ phải đi vay.

Các nhà nhập khẩu cũng chỉ chọn vay tiền đồng, sau đó tìm cách mua ngoại tệ thanh toán, ngay cả khi lãi vay USD đã giảm xuống mức tối đa được ngân hàng áp dụng hiện nay là 3% mỗi năm. Điều này dẫn đến nguồn ngoại tệ mua - bán ngày càng khan hiếm và thời gian gần đây có hiện tượng một số ngân hàng được phép hoạt động mua - bán ngoại hối mua bán USD với khách hàng vượt mức tỷ giá trần theo quy định (tức ngoài giá niêm yết).

Để hoạt động mua - bán ngoại tệ trên thị trường của các tổ chức tín dụng thực hiện đúng quy định của pháp luật, Ngân hàng Nhà nước mới có công văn tiếp tục chấn chỉnh hoạt động mua - bán ngoại tệ. Theo công văn này, Thống đốc yêu cầu ngân hàng không được phép thu phí thông qua các hợp đồng dịch vụ và hình thức khác như chi trả hoa hồng, phí quản lý tiền mặt…, khiến tỷ giá ngoại tệ thực tế vượt tỷ giá trần theo quy định.