>> Murakami viết tiểu thuyết đồng tính nữ
Cuối năm 2007, một số cư dân mạng hoan hỉ khi nghe tin tại nước Cộng hòa Séc xa xôi thành lập một nhà xuất bản dành riêng cho các tác phẩm văn học đồng tính nữ. Như vậy, trên thế giới, văn học về đề tài này không có gì lạ, cũng chẳng phải chuyện mới. Dòng văn học với các tác phẩm viết về đồng tính chân thành như Love Spell của Karen Williams, Just Like That của Karin Kallmaker (Mỹ) hoặc tinh tế như Người tình Sputnik của Haruki Murakami (Nhật Bản - đã có bản dịch ở Việt Nam) trở thành một dòng chảy hoà lẫn vào dòng sông văn học lớn nói chung. Trong lịch sử cũng có nhiều nhà văn lớn không lơ là mảng đề tài này, như André Gide (Pháp), Oscar Wilde (Ailen) hay Rachilde (Pháp) với dòng đồng tính nữ v.v…
 |
| Những tác phẩm đầu tiên về đề tài đồng tính của Bùi Anh Tấn. |
Ở Việt Nam, trong vài năm gần đây, người dân cũng đã quen và chấp nhận với chuyện từng được coi là khác thường như đồng tính. Vấn đề về đạo đức, lối sống không còn mang nặng mà trở thành sự việc thuộc về tự nhiên và mang tính cá nhân. Những cuốn sách đầu tiên “khai phá” mảng đề tài này không ai khác là Les, vòng tay không đàn ông, Một thế giới không đàn bà của nhà văn Bùi Anh Tấn.
Tuy nhiên, theo những phản ánh của cộng đồng “thế giới thứ ba” trên các diễn đàn, website dành riêng cho họ như bangaivietnam, thegioithu3, boyvn… thì đó chỉ là những trang ghi chép theo kiểu phóng sự chứ không phải là tác phẩm văn học mà họ mong chờ.
Tiếp theo đó, tập truyện ngắn Những đốm lửa trên vịnh Tây Tử của nhà văn Trang Hạ nghiễm nhiên xếp vào dạng văn học đồng tính trong khi trên thực tế, tập truyện chỉ dành một ít dung lượng và đề cập đến vấn đề này theo cách dịu dàng, kín đáo.
Đến cuốn Song song của nhà văn Vũ Đình Giang, đề tài đồng tính đã thể hiện khà rõ nét, nhưng do viết theo mạch cảm giác cùng các hình ảnh trừu tượng nên rất khó nhìn vào thế giới đồng tính theo hướng mở và rộng. Còn lại cuốn 1981 của Nguyễn Quỳnh Trang, nếu ai đã từng đọc nó, ắt sẽ hiểu ngay vấn đề đồng tính chỉ là một câu chuyện nhỏ xen kẽ giữa nhiều vấn đề khác mà thôi.
 |
| Bản thân Nguyễn Văn Dũng cũng chưa hài lòng về Bóng. |
Sau khi cuốn Bóng - tự truyện của Nguyễn Văn Dũng, sinh năm 1967, sáng lập viên của nhóm Thông Xanh do hai nhà báo Hoàng Nguyên và Đoan Trang chấp bút - được phát hành, cư dân “thế giới thứ ba”, đặc biệt là các bạn Gay vẫn không thấy hài lòng. Họ cho rằng Bóng chỉ là một câu chuyện mang tính cá nhân riêng biệt. Lối sống của Dũng không đại diện gì được cho họ. Cách hành xử của Dũng với tình yêu không giống với họ. Vì vậy, Bóng vẫn nằm trong một khía cạnh khai thác hẹp, chưa phải là cuốn được “thế giới thứ ba” mở lòng đón nhận.
Như vậy, không thể nói rằng “Việt Nam đã có dòng văn học đồng tính” trong khi chỉ có vài đầu sách và chừng ấy tác giả được nhắc đi nhắc lại trong nhiều bài báo. Và thực tế, chưa có cuốn sách nào được “thế giới thứ ba” đón nhận nhiệt thành.
“Dòng văn học đồng tính” thực chất là sản phẩm của báo chí. Các sáng tác thì thảng hoặc; những trải nghiệm thực tế về cuộc sống, tình cảm, tâm lý người đồng tính chưa được khai thác với mức độ tốt nhất, nhưng cũng qua sự “nhào nặn” của báo chí mà các tên tuổi kể trên được coi là nhà văn của giới đồng tính. Đồng thời, họ cũng bị báo chí tìm mọi cách để khai thác đời sống cá nhân cũng như chuyện yêu đương. Sau đó, lại cũng chính báo chí “mắng nhiếc” các nhà văn này viết về đồng tính nhằm để dễ có cơ hội nổi tiếng, để câu khách… kiếm tiền mà lơ là các mảng đề tài khác. Đúng là người trong cuộc chỉ biết cười dở mếu dở.
Đồng tính là đề tài phong phú mà cũng hết sức gai góc. Để có những trang viết thuyết phục được bạn đọc nói chung cũng như những người trong thế giới thứ ba nói riêng, tài năng, tâm huyết, sự cảm thông, thấu hiểu của nhà văn vẫn là đòi hỏi trước hết. Viết về đồng tính sao cho có tính chất nhân văn sâu sắc mà vẫn giữ được cái đẹp trong văn phong mới là điều cần bàn. Đồng tính không phải là mốt, không phải là thời thượng. Đồng tính càng không phải là chiêu câu khách vì đồng tính là vấn đề nhân sinh, thuộc về con người.
Việt Quỳnh