Học giả TQ liên tục đề cập xung đột nóng với Nhật

(ĐVO)- Thời gian qua, giới học giả Trung Quốc liên tục đề cập tới khả năng xung đột vũ trang với Nhật Bản liên quan tới tranh chấp quần đảo Senkaku trên biển Hoa Đông hiện do Nhật Bản quản lý.

Phó viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc Cao Hồng nhận định quan hệ Trung-Nhật đang rơi vào giai đoạn căng thẳng cao độ và nếu những bất ổn chính trị và quân sự tiếp diễn, thì khả năng xảy ra xung đột là không thể tránh khỏi.

Hôm 24/12/2012, Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cũng công bố “Sách Vàng tình hình quốc tế” năm 2013 hay còn gọi là “Báo cáo chính trị và an ninh toàn cầu” (2013). Sách này cho rằng vấn đề Senkaku không ngừng leo thang khiến quan hệ Trung – Nhật lâm vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng nhất kể từ khi hai nước bình thường hóa ngoại giao. Sách Trung Quốc không loại trừ nguy cơ cuộc khủng hoảng Senkaku sẽ leo thang hơn nữa thậm chí nổ ra một cuộc xung đột giữa hai bên.

Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc

Theo giới học giả Trung Quốc, Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược về châu Á – Thái Bình Dương sẽ khiến những mâu thuẫn và cọ sát giữa Trung Quốc với các nước trong khu vực gia tăng, tranh chấp về lãnh thổ và lãnh hải tăng nhiệt, áp lực về quân sự và ngoại giao từ bên ngoài cũng sẽ gia tăng. Theo Sách Vàng của Trung Quốc, vấn đề Senkaku hiện đã khiến cho nhiều hoạt động giao lưu giữa Trung Quốc với Nhật Bản buộc phải hủy bỏ, tình cảm đối lập giữa nhân dân hai nước không ngừng gia tăng, tính linh hoạt qua kênh ngoại giao để làm dịu tình hình căng thẳng đã bị thu hẹp.

Trước đó, tại một diễn đàn ở Bắc Kinh ngày 15/12, chuyên gia Thẩm Đinh Lập của Trung Quốc đã nêu một đề xuất “lạ” là thiết lập cơ chế cùng tuần tra quần đảo Senkaku giữa Nhật Bản và Trung Quốc. Ông Thẩm Đinh Lập hiện là Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế thuộc Đại học Phúc Đán, Thượng Hải. Ông này cũng bày tỏ lo ngại việc Nhật Bản sử dụng máy bay để xua đuổi máy bay khác của đối phương rất dễ dẫn đến nguy cơ xung đột vũ trang.

Cách tốt nhất, theo đề xuất của vị học giả Trung Quốc này, là hai bên thay phiên xuất hiện cả về không gian lẫn thời gian. Trạng thái lý tưởng là “khi tàu của đối phương đến hiện trường thì tàu của bên còn lại không còn xuất hiện ở đó”!

Tàu sân bay của Mỹ hiện diện tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Dù đưa ra dự đoán về khả năng xung đột, song giới học giả Trung Quốc cũng thận trọng khi cho rằng tình hình vẫn có thể kiểm soát. Sách Vàng của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho rằng giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực tồn tại các mối quan hệ phụ thuộc chặt chẽ vào nhau. Do đó, các bên đều suy tính xuất phát từ lợi ích quốc gia, hợp tác kinh tế, từng bước xác lập quy phạm hành vi thích hợp, xây dựng quy chế quan hệ quốc gia bình thường kiểm soát mâu thuẫn. Với lý do này, Sách Vàng Trung Quốc cho rằng quan hệ Trung Quốc với các nước trong khu vực có thể đạt được sự cân bằng mới.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản trở nên căng thẳng sau khi Tokyo quốc hữu hóa ba hòn đảo thuộc chuỗi đảo tranh chấp Senkaku cuối năm 2012. Sau thời điểm này, đã có hơn 20 vụ tàu Trung Quốc đi vào vùng biển thuộc quần đảo tranh chấp. Thời gian gần đây, Trung Quốc còn cử nhiều máy bay tiếp cận không phận quần đảo này khiến Nhật Bản phải điều động máy bay chiến đấu xuất kích để đối phó.

Một máy bay Y12 của Trung Quốc tiếp cận không phận Senkaku

Mới đây nhất, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết ba tàu của Trung Quốc ngày 31/12/2012 đã đi vào các vùng lãnh hải xung quanh quần đảo Senkaku. Các tàu của Trung Quốc bị máy bay tuần tra khu vực của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản phát hiện, sau đó được một tàu tuần tra của Nhật Bản yêu cầu rời khỏi khu vực này.

Giới chuyên gia nhận định hai bên vẫn đang cố gắng tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, những quan điểm cứng rắn của cả hai bên cho thấy cả Trung Quốc và Nhật Bản vẫn tăng cường những nỗ lực quân sự nhằm đối phó trước các nguy cơ.

• Bảo Minh